Trung tâm vẫn giữ nguyên tình trạng đóng cửa
Trong bối cảnh sức mua hàng hóa và dịch vụ chưa phục hồi, hàng loạt mặt bằng ở khu vực trung tâm TP.HCM vẫn duy trì tình trạng đóng cửa.
Mặt bằng”hot” đóng cửa
Trong những ngày đầu tháng 6, việc treo bảng cho thuê vẫn diễn ra tại hàng loạt mặt bằng trên các con đường trung tâm của TP.HCM như Lý Tự Trọng, Lê Thánh Tôn, Lê Lợi và Đồng Khởi. Đây là những mặt bằng đã đóng cửa từ cuối năm trước và vẫn chưa tìm được khách thuê. Đặc biệt, mặt tiền đường Lê Lợi (Quận 1), nằm kế bên chợ Bến Thành và kéo dài đến ngã tư Pasteur, hiện vắng bóng người mua và kẻ bán. Mặc dù khu vực trung tâm TP đã trở nên thông thoáng từ cuối tháng 4 sau khi các công trình xây dựng của tuyến metro chính thức hoàn thành, nhưng vẫn không có khách thuê. Tương tự, một số mặt bằng trên con đường Đồng Khởi, nơi được biết đến là khu vực đắt nhất TP, cũng đang đối mặt với tình trạng đóng cửa và không có hoạt động kinh doanh.
Dựa vào khảo sát của tôi, tình trạng mặt bằng đóng cửa và treo bảng cho thuê đã gia tăng đáng kể so với tháng 2 – thời điểm sau Tết âm lịch 2023. Ngay tại ngã tư Nguyễn Huệ – Ngô Đức Kế, nơi trước đây từng có một nhà hàng món ăn Nhật được rất ưa thích, hiện nay đã trở thành một dãy nhà cho thuê đầy quảng cáo. Đồng thời, một số nhà phố khác cũng treo bảng cho thuê, tạo nên một khu vực trống trải. Gần khu vực Nhà thờ Đức Bà, cửa hàng McDonald’s và quán cà phê Saigon La Poste – Café Lounge đều đã ngừng hoạt động và mặt bằng vẫn chưa tìm được khách thuê mới. Tình hình cũng tương tự xung quanh khu vực hồ Con Rùa trên đường Phạm Ngọc Thạch, khi nhiều quán cà phê không thể duy trì hoạt động.
Phố thời trang Nguyễn Trãi, từ Quận 1 đến Quận 5, hiện tại đang trải qua tình trạng nhiều cửa hàng ngừng hoạt động. Trái ngược với sự hối hả và sầm uất trước đây, hiện nay nhiều cửa hàng chỉ còn một vài khách hàng hoặc chỉ có một người bán duy nhất. Đường Nguyễn Đình Chiểu cũng không khác, với một số lượng mặt bằng đóng cửa xen kẽ với các điểm bán hàng… Không chỉ các cửa hàng thời trang, mà cả nhà hàng, quán cà phê và nhiều địa điểm khác như công ty và văn phòng cũng đang theo xu hướng này. Nhiều nơi vẫn giữ nguyên biển hiệu cũ vì chỉ ngừng hoạt động tạm thời.
Theo lý giải chung, sức mua trong hầu hết các ngành hàng hiện đang ở mức thấp. Trái lại, chi phí thuê mặt bằng tại các khu vực trung tâm thành phố đắt đỏ khiến nhiều doanh nghiệp không thể chịu đựng. Một người bán tại cửa hàng thời trang trên đường Nguyễn Trãi chia sẻ rằng giá thuê mặt bằng nhà phố vẫn dao động xung quanh 100 triệu đồng/tháng. Dù sau đại dịch Covid-19, giá thuê đã giảm nhẹ, song không đáng kể so với sự suy giảm sức mua. Trong khi đó, những mặt bằng lớn, nằm ngay ngã tư các đường “hot” như Lý Tự Trọng, Nguyễn Huệ… có giá thuê lên tới khoảng 500 triệu đồng/tháng. Đối với các doanh nghiệp, việc kinh doanh có lợi nhuận trở nên khó khăn khi phải chi trả chi phí nhân viên, quản lý… trong khi lượng khách hàng ngày càng ít.
Tình hình chưa “ấm hơn”
Bà Ngọc Hoa, chủ một cơ sở sản xuất quần áo nữ tại Q.Tân Phú, than vãn rằng kinh doanh của bà đang ‘ế như chưa bao giờ ế’. Bà cho biết cơ sở của mình chuyên may quần áo thời trang nữ để bán sỉ cho một số sạp tại chợ Tân Bình và An Đông. Trước đây, trung bình mỗi tháng, cơ sở của bà bán được gần ngàn sản phẩm. Tuy nhiên, từ sau Tết âm lịch cho đến nay, doanh số bán ra giảm sút đáng kể. Thậm chí trong cả tháng 5 vừa qua, bà chỉ bán được chưa tới trăm sản phẩm. ‘Trước đây, trung bình mỗi sạp đặt hàng một lần vài trăm cái. Nhưng hiện tại, có khi chờ cả tháng mà không nhận được đơn hàng nào. Sau mấy chục năm làm nghề này, đây là lần đầu tiên tôi gặp tình trạng ế quá đáng. Tôi không biết khi nào tình hình sẽ cải thiện,’ bà Ngọc Hoa lo lắng.
Ngay cả các ngành kinh doanh hàng điện máy, điện thoại di động cũng đang gặp khó khăn với tình trạng suy thoái. Thông tin mới nhất từ “Ông lớn” Thế Giới Di Động cho biết doanh thu của họ trong 4 tháng đầu năm nay đã giảm đi 23% so với cùng kỳ năm trước. Riêng chuỗi cửa hàng Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh đạt mức giảm doanh thu lên đến 30%. Trong khi đó, chuỗi cửa hàng thực phẩm Bách Hóa Xanh đã ghi nhận một tăng trưởng nhẹ ở mức 4% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên đã phải đóng 20 cửa hàng. Trước đó, báo cáo quý 1/2023 của Thế Giới Di Động cũng cho thấy doanh thu giảm gần 26%, trong khi lợi nhuận đã sụt giảm đến 98,5% so với cùng quý năm trước. Các cửa hàng bán thực phẩm cũng ghi nhận sức mua giảm sút và chưa có tín hiệu về việc hồi phục trong tương lai gần.
Theo TS Nguyễn Quốc Việt, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách thuộc Trường ĐH Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), tình trạng đóng cửa mặt bằng và nghỉ sớm của các cửa hàng kinh doanh không chỉ diễn ra ở TP.HCM mà còn ở thủ đô Hà Nội. Ông cho biết rằng hiện tại, chi tiêu và mua sắm vẫn còn khá thưa thớt và không có sự khác biệt so với đầu năm. Trong khi đó, hộ gia đình tiếp tục thắt chặt chi tiêu, các doanh nghiệp cũng đang tỏ ra thận trọng. Theo kết quả khảo sát và trao đổi với nhiều doanh nghiệp, số lượng hàng tồn kho ở các lĩnh vực đều đạt mức cao, do cầu xuất khẩu và trong nước giảm sút. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) của Việt Nam và nhiều quốc gia vẫn tiếp tục duy trì ở mức thấp dưới 50 điểm, cho thấy ngành sản xuất vẫn chưa hồi phục.
TS Nguyễn Quốc Việt nhấn mạnh rằng tiêu dùng dịch vụ ở hai đầu tàu của cả nước, Hà Nội và TP.HCM, vẫn chưa có sự chuyển biến tích cực đáng kể. Vì vậy, ông đề xuất Chính phủ nên đẩy mạnh thực hiện một loạt chính sách đồng thời và quyết liệt, bao gồm cả các biện pháp về tiền tệ và tài khóa, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, vì “một bàn tay không thể ăn thua, mà cần cả hai bàn tay”. Đặc biệt, với lạm phát không còn đe dọa Việt Nam, có thể tiến hành mạnh mẽ các hoạt động để tạo niềm tin cho cả doanh nghiệp và người dân.
Bên cạnh đó, cần thực hiện một số biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả của các chính sách đã được đưa ra. Ví dụ, cần tăng cường quản lý và kiểm soát việc thực hiện chính sách chi tiêu công để đảm bảo rằng số tiền lớn đang đọng trong kho bạc được sử dụng hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy nền kinh tế. Ngoài ra, cần xem xét và đánh giá lại hiệu quả của gói hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp, chính sách cho vay hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội và người mua nhà để tìm ra các điểm yếu và điều chỉnh cần thiết. Đồng thời, việc triển khai chính sách giảm thuế giá trị gia tăng 2% cũng cần được ưu tiên và đẩy nhanh để tạo đà cho sự phục hồi và phát triển của nền kinh tế. Điều quan trọng là, chính sách này cần đồng thời giảm chi phí cho doanh nghiệp, tạo động lực cho sự cạnh tranh của hàng hóa trong nước và tạo điều kiện thu nhập cho người lao động, từ đó kích thích nhu cầu tiêu dùng trong nước.
