Dịch vụ đắt khách, tại sao vẫn có nhiều chỗ trống?

Tăng là thật và ế cũng là thật

Theo số liệu mới nhất từ Tổng cục Thống kê, lượng khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 3 đã giảm khoảng 4% so với tháng trước, đạt mức 895.425 người. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước, số lượng khách quốc tế đến Việt Nam đã tăng đáng kể, lên đến gấp 21,5 lần. Tính tổng cộng cho quý 1, số lượng khách quốc tế đến Việt Nam đã đạt gần 2,7 triệu lượt, gấp 29,7 lần so với cùng kỳ năm 2022.

Nếu như mục tiêu đón 8 triệu khách quốc tế vào năm 2023 được đề ra, con số 2,7 triệu lượt trong quý 1 là một dấu hiệu vô cùng tích cực. Các địa phương trọng điểm tại miền Trung như Thừa Thiên-Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam cũng đồng loạt ghi nhận sự tăng trưởng về lượng khách du lịch. Ví dụ, chỉ trong quý 1, lượng khách đến Huế đã đạt con số 633.300 lượt, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, trong đó có tới 255.900 lượt khách quốc tế, tăng đến 55 lần.

Tương tự như Quảng Nam, đến quý 1 năm nay, lượt khách tham quan và lưu trú tại Đà Nẵng cũng ghi nhận mức tăng cao chóng mặt. Tổng số lượng khách đến trong quý đầu năm là 1,42 triệu lượt, tăng tới 365,5% so với cùng kỳ năm trước. Khách quốc tế đóng góp nhiều vào kết quả này, với sự gia tăng tới 86,4% so với cùng kỳ năm trước, ước đạt 301.000 lượt. Tình hình này cho thấy Đà Nẵng tiếp tục duy trì vị thế là một trong những điểm đến hấp dẫn nhất Việt Nam trong mùa dịch.

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 đã gây ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, ngành du lịch Việt Nam cũng không nằm ngoài vòng xoáy khó khăn. Mặc dù số lượng khách du lịch trong quý đầu năm 2022 đã tăng đột biến, nhưng khi so sánh với cùng kỳ năm 2019, con số chỉ đạt khoảng 60%. Các thành phố du lịch vẫn chỉ thưa thớt bóng khách Tây và các doanh nghiệp liên quan như nhà hàng, khách sạn đang trơ mắt chờ đợi khách đến. Mùa lễ kéo dài hầu như bằng Tết Nguyên Đán đang đến gần và hy vọng rằng đây sẽ là bước đệm sôi động cho mùa cao điểm hè rực rỡ. Tuy nhiên, hàng loạt địa phương lại lo lắng vì tình trạng “ế” khách và ngành du lịch Việt Nam vẫn cần có sự hỗ trợ và khuyến khích từ phía chính phủ để đảm bảo hoạt động ổn định và phục hồi kinh tế trong thời gian tới.

Lượng khách đặt phòng dịp lễ 30.4 – 1.5 của Khánh Hòa chỉ đạt khoảng 50% công suất. Khách quốc tế đến đây hiện rất hạn chế, đa phần là khách Hàn Quốc. Khách từ các tỉnh phía bắc đến Khánh Hòa dự kiến sẽ giảm rất nhiều trong mùa lễ này. Đây là thách thức lớn đối với ngành du lịch tại Khánh Hòa.

Phú Quốc được coi là một trong những điểm đến “hot” nhất hiện nay. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều khách sạn và cơ sở lưu trú tại đây đang gặp khó khăn trong việc kinh doanh trong dịp lễ với tỷ lệ đặt phòng chỉ đạt khoảng 40 – 50%. So với năm ngoái, tỷ lệ này giảm khoảng 20 – 25%, và so với năm 2019, đạt chưa tới một nửa. Đáng chú ý, rất ít khách quốc tế đặt phòng tại Phú Quốc, đây là tình trạng đáng lo ngại đối với ngành du lịch tại địa phương. Việc này cho thấy rằng, dù là một điểm đến “hot” nhưng Phú Quốc cũng không tránh khỏi những khó khăn trong bối cảnh đại dịch COVID-19 vẫn đang diễn biến phức tạp.

Tại TP.HCM, các hệ thống khách sạn từ 3 sao trở xuống đang phải đối mặt với nhiều khó khăn. Đa phần các khách sạn ở khu vực Bùi Viện, Phạm Ngũ Lão, nơi phục vụ chủ yếu cho khách nước ngoài, đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch bệnh. Chỉ có các hệ thống khách sạn 5 sao vẫn duy trì hoạt động. Bà Nguyễn Thị Thúy Loan, đại diện hệ thống khách sạn A25, cho biết rằng, đến tận bây giờ, lượng du khách vẫn không thể ổn định như trước dịch, đặc biệt là khách quốc tế. Việc này đã gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của các hệ thống khách sạn, khi lượng khách rất ít. Việc phục hồi ngành du lịch và đón khách trở lại là một thách thức lớn đối với ngành du lịch tại TP.HCM.

Lo “thất bại” luôn cả thị trường nội địa

Ông Nguyễn Hữu Y Yên, Tổng giám đốc Công ty Dịch vụ – Lữ hành Saigontourist, đã lý giải rằng trước khi dịch bùng phát, 3 thị trường du lịch chính của Việt Nam bao gồm Trung Quốc, Hàn Quốc và Nga đã chiếm tới 60 – 70% tổng cơ cấu khách quốc tế đến Việt Nam. Hiện nay, Trung Quốc đã mở cửa cho du lịch nhưng chỉ giới hạn trong khách đoàn, chưa cho phép khách bay charter và khách du lịch tự túc đến Việt Nam. Điều này ảnh hưởng đến ngành du lịch Việt Nam trong thời gian gần đây, khi mà số lượng khách quốc tế đến Việt Nam đã giảm sút đáng kể. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong ngành đang tập trung vào các thị trường khác và tìm kiếm giải pháp để thích ứng với thời điểm khó khăn này.

Hiện tại, những đoàn charter là phương tiện đưa số lượng khách Trung Quốc lớn nhất đến Nha Trang và Đà Nẵng của Việt Nam. Tuy nhiên, thị trường Hàn Quốc và Nga vẫn chưa hồi phục. Khách Hàn đã bắt đầu quay trở lại Đà Nẵng, nhưng số lượng vẫn chưa đạt mức như trước dịch. Thị phần nhỏ còn lại của khách châu Âu và châu Mỹ đang trở lại từ khủng hoảng kinh tế và chính trị, nhưng số lượng khách vẫn còn rất ít. Mặc dù du lịch đã mở cửa hơn 1 năm, thị trường khách quốc tế đến Việt Nam vẫn chưa có cú hích nào và chỉ đạt khoảng 50 – 60% so với cùng kỳ năm 2019.

Ông Yên đã đưa ra nhận định rằng Quý 2 và Quý 3 là thời điểm đáng lo ngại hơn cho ngành du lịch tại Việt Nam, bởi vì trong 1 năm, chỉ có 2 mùa cao điểm du lịch quốc tế là Quý 1 và Quý 4. Trong mùa hè, khách du lịch châu Âu thường bay tới các khu vực đẹp ở Địa Trung Hải với giá tour rẻ chỉ từ 400 – 600 euro/người cho một chuyến đi 6 ngày 5 đêm. Trong khi đó, khu vực Bắc Mỹ lại có thể đi tới vùng Caribe đẹp hơn nhiều. Các tuyến bay xa đi tới châu Á chủ yếu chỉ được sử dụng để tránh đông đúc, và có xu hướng trở lại Việt Nam từ sau tháng 9. Trong mùa hè này, du lịch tại Việt Nam chỉ có thể trông chờ vào khách Hàn Quốc, Trung Quốc và thị trường nội địa để làm cứu cánh.

Mặc dù đặt nhiều kỳ vọng vào thị trường du lịch nội địa, nhưng Lữ hành Saigontourist chỉ dám đặt mục tiêu doanh thu mùa hè đạt bằng hoặc tăng hơn 10% so với năm trước. Lý do được lãnh đạo công ty đưa ra là xu hướng du lịch nội địa sẽ giảm sau một năm bùng nổ. Hiện tại, trong bối cảnh kinh tế khó khăn, người dân phải thắt chặt chi tiêu, doanh nghiệp cũng hạn chế tổ chức du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo. Chi phí đầu vào từ hàng không cũng đang tăng cao, đẩy giá tour tăng, gây thêm bất lợi cho các doanh nghiệp lữ hành. Các doanh nghiệp cần phải nghiên cứu và đưa ra các giải pháp phù hợp để vượt qua thời kỳ khó khăn này.

Theo Bà Phạm Phương Anh, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần truyền thông Du lịch Việt, giá vé máy bay trong nước tăng cao đẩy giá tour cũng tăng mạnh, gây biến động thị trường du lịch. Điều này cũng làm thay đổi thói quen du lịch của khách hàng. Trong khi thị trường quốc tế vẫn chưa hồi phục thì tỷ lệ bán tour mùa lễ của các doanh nghiệp lữ hành khá chậm và không sôi động như những năm trước. Tình hình này đang là một thách thức lớn đối với ngành du lịch trong nước và cần có sự phối hợp giữa các đơn vị trong ngành để tìm ra những giải pháp phù hợp nhằm khôi phục và phát triển thị trường.

Theo bà Phương Anh, ngành du lịch hiện không còn đòi hỏi các chính sách hỗ trợ đặc thù nữa vì tất cả các ngành đều đang gặp khó khăn. Thay vào đó, chỉ cần một đơn vị đứng ra cầm trịch và tổ chức một chương trình “tiêm thật mạnh, kích thật mạnh” vào nhu cầu tiêu dùng và đi lại của người dân, đặc biệt trong những mùa lễ. Bà cho rằng cần có chính sách quản lý giá cả cũng như thúc đẩy liên kết giữa các đơn vị trong ngành để hình thành một sản phẩm tốt với giá cả hấp dẫn. Đây sẽ là giải pháp giúp thúc đẩy ngành du lịch phục hồi sau đại dịch.