Tăng cường du lịch bằng cách khai thác cảnh đẹp và hấp dẫn du khách: Bỏ qua vấn đề giới hạn ngân sách

Chính phủ tập trung phát triển ngành du lịch Việt Nam với khẩu hiệu đầy ý nghĩa: ‘Sản phẩm đặc sắc – Dịch vụ chuyên nghiệp – Thủ tục thuận tiện – Giá cả cạnh tranh – Môi trường vệ sinh sạch đẹp – Điểm đến an toàn, văn minh, thân thiện’, nhằm thể hiện sự định hướng chiến lược và không ngẫu nhiên vì sự chất lượng của sản phẩm du lịch đứng đầu danh sách ưu tiên.

Cạnh tranh bằng đa dạng hóa sản phẩm

Việt Nam, với nguồn tài nguyên du lịch phong phú, khiến nhiều quốc gia trên thế giới phải thèm muốn. Tuy nhiên, việc phát triển các dạng sản phẩm du lịch vẫn chưa nhận đủ sự quan tâm. Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Nguyễn Văn Hùng, người đứng đầu ngành du lịch Việt Nam, thừa nhận rằng các điểm đến hiện tại vẫn thiếu sức hấp dẫn đối với du khách, chúng ta chỉ tiếp cận theo những gì mà chúng ta có sẵn mà chưa đáp ứng đúng nhu cầu của du khách. Hệ thống sản phẩm và dịch vụ tại nhiều địa phương đã được đầu tư để đa dạng hóa và nâng cao chất lượng, tuy nhiên, chúng vẫn chưa được lan tỏa và phổ biến đủ mức để thu hút du khách đến và trở lại, chi tiêu một cách đáng kể.

Mặc dù chi tiêu bình quân mỗi ngày của khách du lịch quốc tế đến Việt Nam đã tăng từ 91,2 USD lên 117,8 USD trong giai đoạn 2009-2019 theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tuy nhiên, nó vẫn đứng ở mức thấp so với các quốc gia trong khu vực. Để thực hiện mục tiêu biến ngành du lịch thành một ngành kinh tế mũi nhọn và đóng góp trên 10% vào GDP theo tầm nhìn đến năm 2030, việc đa dạng hóa hệ thống sản phẩm đẳng cấp và đặc sắc là một nhiệm vụ hàng đầu.

Bà Trần Nguyện, Phó tổng giám đốc Khối Sun World – Tập đoàn Sun Group, quả quyết rằng: Đang phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo đã trở thành một xu hướng không thể phủ nhận. Dù điểm đến có nổi tiếng như Hạ Long và Bái Tử Long đến đâu, hoặc cộng đồng có truyền thống đa dạng như thế nào, nếu chỉ giới hạn trải nghiệm tài nguyên hiện có, nó sẽ trở nên nhàm chán đối với du khách. Hiện nay, đa số du khách không chỉ muốn một chuyến đi, mà họ tìm kiếm một trải nghiệm tuyệt vời. Một trải nghiệm đa dạng và chất lượng sẽ kích thích sự thú vị của du khách, khiến họ háo hức muốn trở lại và sẵn sàng chi tiêu.

Trong cuộc trò chuyện về các cường quốc du lịch trên thế giới, bà Trần Nguyện đã phân tích rằng Thái Lan là một ví dụ xuất sắc về việc nâng tầm trải nghiệm du lịch, tạo ra những sản phẩm hấp dẫn cho du khách. Dù không được ưu ái với tài nguyên thiên nhiên như rừng, biển, Bangkok – một đô thị đặc biệt – đã tạo ra không ít “đặc sản” du lịch. Đó là sự đa dạng của ẩm thực, tâm linh và sinh thái… cùng với các quần thể thương mại cao cấp và chất lượng. Các khu mua sắm kết hợp giải trí như Icon Siam, Asiatique, Siam Paragon… đều sở hữu một vẻ độc đáo và riêng biệt, tạo nên những điểm nhấn hấp dẫn cho khách du lịch.

Với việc sử dụng các sản phẩm văn hóa để nâng cao giá trị điểm đến, làn sóng “Hàn lưu” – Hallyu đã có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy du lịch một cách hiệu quả. Điều này được minh chứng bằng khảo sát sau lễ hội âm nhạc Kpop tại Pháp, trong đó 9/10 người bày tỏ mong muốn du lịch đến Hàn Quốc và 75% trong số họ đã lập tức lên kế hoạch cho chuyến đi. Trái ngược với điều đó, Croatia sở hữu một tài sản du lịch khiến cả thế giới ghen tị, nhưng người Croatia hiểu rằng không thể chỉ sống mãi nhờ sự nổi tiếng của một di sản UNESCO. Thời gian gần đây, các quốc gia ở vùng Địa Trung Hải và Caribê đã đổ thêm hàng tỉ USD để phát triển các sản phẩm du lịch mới, mặc dù tài nguyên thiên nhiên giàu có trong khu vực.

“Từ hình mẫu thành công của các nước, chúng ta có thể thấy rằng sự phát triển của một điểm đến du lịch phụ thuộc vào chất lượng sản phẩm du lịch. Ngay cả tại những điểm đến hàng đầu trên thế giới, những khu vực mang tính biểu tượng, các chính phủ đã lâu đã xác định một chiến lược dài hạn: đa dạng hóa sản phẩm du lịch. Dường như chúng ta thường nói rằng ngành du lịch Việt Nam thiếu khâu xúc tiến và quảng bá, nhưng thực tế là hoạt động xúc tiến và quảng bá điểm đến chỉ mang lại hiệu quả khi có nền tảng từ sản phẩm du lịch chất lượng,” như Sun Group đã đưa ra nhận định.

Mảng nào cũng lợi thế nhưng đầy những khoảng trống

Bàn về việc đa dạng hóa hệ thống sản phẩm và nâng cấp dịch vụ trong ngành du lịch, TS Lương Hoài Nam, thành viên Hội đồng tư vấn du lịch Việt Nam (TAB), đã đánh giá rằng đây là một vấn đề đã được đặt ra từ nhiều chục năm trước và ngành du lịch Việt Nam đã ghi nhận được những bước tiến đáng kể. Ví dụ về du lịch biển, trước khi Vinpearl Nha Trang xuất hiện, khái niệm “resort” thực sự chưa được phát triển ở Việt Nam. Tuy nhiên, hiện nay, trải dài từ Bắc vào Nam, hệ thống resort và khách sạn nghỉ dưỡng biển đã phát triển một cách đáng kể.

Trong ngành du lịch, không thiếu các khu nghỉ dưỡng và khách sạn chất lượng cao. Tuy nhiên, mảng công viên trải nghiệm đang trở thành xu hướng phát triển nổi bật, với sự xuất hiện của các điểm đến ấn tượng như Bà Nà Hill ở Đà Nẵng, tổ hợp Sun World Ba Den Mountain ở Tây Ninh, và Sun World Fansipan Legend ở Sa Pa (Lào Cai). Mặc dù hệ thống sản phẩm vui chơi, giải trí đa dạng và hấp dẫn, nhưng chưa có những “búa tạ” đủ sức cạnh tranh với Disneyland hay Universal Studios ở Singapore. Ông Nam cho rằng, nếu có thể điền vào khoảng trống này, sức hút sẽ tăng lên rất nhiều.

Trong khi đó, Việt Nam có nhiều lợi thế tiềm năng để phát triển ngành du lịch biển cao cấp và du thuyền hạng sang để thu hút giới siêu giàu. Tuy nhiên, hiện tại, cả hai lĩnh vực này gần như bị bỏ qua hoàn toàn. Hoạt động du thuyền hạng sang đang tiến triển rất chậm, gần như không tồn tại. Tương tự, các lễ hội và festival ở nhiều nước khác như Carnival ở Brazil, lễ hội bò tót ở Tây Ban Nha, lễ hội bia ở Đức và mùa hoa anh đào ở Nhật Bản thu hút hàng triệu du khách mỗi năm, tạo ra sức hút mạnh mẽ và thu hút khách quốc tế đến tham gia. Mặc dù Việt Nam tổ chức hàng ngàn lễ hội từ nhỏ đến lớn hàng năm, nhưng chưa có lễ hội nào đạt được tầm quốc tế. Các sự kiện và lễ hội trải dài khắp đất nước chưa được thiết kế một cách cẩn thận, chưa được quảng bá rộng rãi và chưa thực sự hấp dẫn. Từ kịch bản, chương trình cho đến hoạt động quảng bá, chỉ dừng lại ở mức độ “chỉ để người dân trong nước tham gia”, chưa đạt được mục tiêu thu hút khách quốc tế.

Tương tự, du khách Việt Nam dành rất nhiều thời gian khám phá bảo tàng khi đi du lịch nước ngoài. Có vô số câu chuyện hấp dẫn được kể trong các bảo tàng, mà du khách rất muốn lắng nghe. Một ví dụ như bảo tàng cà phê nhỏ hay bảo tàng đường sắt ở Sacramento (Mỹ), chỉ với những đầu máy và toa xe cổ, đã tạo nên sức hút không thể chối từ. Tuy nhiên, ở Việt Nam, mặc dù có nhiều bảo tàng, nhưng chỉ có một số ít là thực sự hấp dẫn. Chúng ta có những di tích lịch sử về chiến tranh, có những trận đánh nổi tiếng trên thế giới, thậm chí đã tạo nên thương hiệu của Việt Nam, nhưng chưa có công nghệ và sản phẩm để biến lợi thế này thành một thương hiệu du lịch chiến tranh hấp dẫn.

TS Lương Hoài Nam nhấn mạnh rằng, để thấy rõ hơn về việc phát triển sản phẩm du lịch, chúng ta cần đưa ra một số ví dụ cụ thể. Đầu tiên, chúng ta cần xem xét từng mảng nhỏ trong câu chuyện sản phẩm để nhận ra những mảng đã được làm tốt và tiếp tục phát huy. Ví dụ, một vùng du lịch có cảnh quan tự nhiên tuyệt đẹp nhưng chưa được khai thác hoặc quảng bá đúng cách. Trong trường hợp này, cần có một chương trình quốc gia và một đội ngũ người làm đề án chi tiết để xác định nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận, ví dụ như ngành du lịch, doanh nghiệp, địa phương và nhà đầu tư.

Quan trọng nhất, khi các doanh nghiệp đưa ra những ý tưởng sáng tạo và đề xuất đầu tư, cấp địa phương và cấp Trung Ương phải tạo điều kiện, khuyến khích và cổ vũ. Họ cần trải thảm đỏ cho các ý tưởng này, để biến chúng thành những sản phẩm du lịch độc đáo và hấp dẫn.