Chính phủ triển khai chính sách thí điểm xây dựng nhà ở xã hội

Chủ đầu tư có thể được chuyển nhượng nhà gắn với quyền sử dụng đất, kinh doanh và hưởng lãi thu từ diện tích làm sàn dịch vụ thương mại.

Dự thảo Nghị quyết tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản đưa ra sau hội nghị gỡ khó, trong đó đề cập đến cơ cấu lại sản phẩm nhà ở là một trong những giải pháp quan trọng giải quyết vấn đề tổng thể.

Chính phủ đã thông báo rằng họ đang xem xét và đề xuất Quốc hội ban hành một nghị quyết đặc biệt về việc thí điểm các chính sách khuyến khích phát triển nhà ở xã hội, trong đó các chính sách này sẽ giải quyết các thách thức về cung cấp đất cho đầu tư xây dựng, bằng cách áp dụng hình thức giao đất không thu tiền sử dụng đất và cho phép chuyển nhượng nhà ở xã hội đi kèm với việc chuyển quyền sử dụng đất.

UBND cấp tỉnh sẽ có trách nhiệm sắp xếp và bảo đảm nguồn đất để xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn. Ngoài ra, chính quyền địa phương và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cũng sẽ tham gia đầu tư vào dự án này tại khu công nghiệp.

Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội sẽ được xét duyệt chấp thuận chủ trương đầu tư thông qua đấu thầu hoặc tuân thủ chủ trương được phê duyệt, với điều kiện phải đáp ứng đầy đủ các quy định về quy hoạch, sử dụng đất và phát triển nhà ở xã hội của địa phương.

Chủ đầu tư của dự án nhà ở xã hội sẽ được quyền sử dụng toàn bộ diện tích sàn khối để phục vụ các mục đích như kinh doanh, dịch vụ công cộng và văn hóa, với toàn bộ lợi nhuận thu được thuộc về họ. Trong khi đó, phần diện tích dành cho nhà ở xã hội sẽ được tính lợi nhuận theo quy định tại Luật Nhà ở.

Chủ đầu tư của dự án nhà ở xã hội đã lập một kế hoạch giá cả chi tiết, được đưa đến cơ quan thẩm quyền để xét duyệt tại thời điểm khi các căn nhà được đánh giá đủ điều kiện để bán, cho thuê hoặc cho thuê mua. Phương án tính toán giá này dựa trên các chi phí bảo trì nhà ở, chi phí để thu hồi vốn đầu tư xây dựng, chi phí lãi vay (nếu có), các chi phí hợp lý của doanh nghiệp, lợi nhuận định mức theo quy định và không bao gồm các khoản ưu đãi của Nhà nước.

Chính phủ đang lên kế hoạch đề xuất cho Quốc hội một gói tín dụng trị giá khoảng 110.000 tỷ đồng để hỗ trợ cho các ngân hàng thương mại cấp vốn cho các dự án nhà ở xã hội và nhà ở công nhân theo hình thức tái cấp vốn, nhằm phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Hình thức tái cấp vốn này tương tự như gói tín dụng trị giá 30.000 tỷ đồng đã được thực hiện trong giai đoạn 2013-2016.

Số tiền vay ưu đãi lên đến 50% tổng giá trị gói tín dụng, tức là 55.000 tỷ đồng, sẽ được cấp cho chủ đầu tư dự án, trong khi số tiền còn lại sẽ được phân bổ cho người mua nhà vay.

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV đã gợi ý rằng Chính phủ nên học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình phát triển nhà ở xã hội của Singapore và Hàn Quốc, đồng thời rút ra bài học quý giá từ những bất cập đã xảy ra trong quá trình triển khai gói tín dụng trị giá 30.000 tỷ đồng trước đây, tại hội nghị tháo gỡ và thúc đẩy phát triển thị trường bất động sản vào ngày 17/2.

Mặc dù nhiều chuyên gia cho rằng cần phải có một gói tín dụng riêng cho nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước đã lên tiếng cảnh báo về sự cân nhắc kỹ lưỡng về nguồn vốn của gói tín dụng này. Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề này, 4 ngân hàng thương mại Nhà nước đã thống nhất cung cấp một gói tín dụng trị giá 120.000 tỷ đồng cho lĩnh vực này, với lãi suất thấp hơn 1,5-2% so với lãi suất bình quân thị trường, nhằm hỗ trợ người xây dựng và người mua nhà.

Cũng theo dự thảo Nghị quyết, Chính phủ đưa ra các giải pháp gỡ vướng tổng thể pháp lý và vốn – hai nút thắt lớn nhất của thị trường hiện nay.

Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bất động sản dành cho sản xuất, tiêu dùng, du lịch nghỉ dưỡng sẽ được cân nhắc giãn nợ gốc và lãi vay trong trường hợp gặp khó khăn tài chính.

Thêm vào đó, những dự án bất động sản có kế hoạch vay vốn khả thi và khách hàng có năng lực tài chính đủ để trả nợ đúng hạn sẽ được xem xét cấp tín dụng tiếp. Đặc biệt, ưu tiên sẽ được đưa ra cho các dự án bất động sản phục vụ tiêu dùng, có khả năng thanh khoản tốt như nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cụm văn phòng cho thuê và bất động sản công nghiệp.

Ngân hàng Nhà nước đã được yêu cầu chỉ đạo các ngân hàng thương mại thực hiện giảm lãi suất cho vay, nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản theo yêu cầu của chính phủ.

Chính phủ đã ủy thác cho Bộ Tài chính hướng dẫn việc huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu của các doanh nghiệp bất động sản trên thị trường chứng khoán, đồng thời thực hiện các biện pháp kiểm soát nhằm tránh đầu cơ thao túng và thổi giá. Tuy nhiên, Chính phủ cũng chú trọng đến việc không làm cản trở các doanh nghiệp có năng lực và hiệu quả kinh doanh tốt trong việc huy động vốn để phục hồi và phát triển.

Bộ Tài chính được phân công để kiểm tra việc phát hành, đầu tư và cung cấp dịch vụ trái phiếu của các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp bất động sản và tổ chức tín dụng, có lượng phát hành lớn và không có tài sản đảm bảo.

Chính phủ đã yêu cầu các địa phương thực hiện việc khẩn trương rà soát, tạo danh sách các dự án nhà ở và bất động sản, lập và phê duyệt quy hoạch sử dụng đất, cùng với việc xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở trong vòng 5 năm và hàng năm nhằm tăng nguồn cung cho thị trường và chấp thuận chủ trương cho các dự án.

Các biện pháp đã được địa phương áp dụng để tăng cung đất cho thị trường bao gồm tăng giá đấu giá quyền sử dụng đất, lựa chọn chủ đầu tư và xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất cũng như thuế đất để thúc đẩy đầu tư dự án có sử dụng đất.